آیلتس (IELTS) یکی از پرکاربردترین آزمونهای زبان انگلیسی است و دو نسخه دارد: آکادمیک برای پذیرش دانشگاه و ثبتنامهای حرفهای، و جنرال (General Training) برای مهاجرت، کار و تحصیل پایینتر از دانشگاه. پس جواب «آیلتس آکادمیک یا جنرال؟» را سازمانی میدهد که نمرهات را میخواهد. Listening و Speaking در هر دو نسخه یکی است، فرق فقط در Reading و Writing است و نمره آیلتس، هم برای هر مهارت و هم در کل، باندی از ۰ تا ۹ است.
آزمون آیلتس چیست و چطور برگزار میشود؟
IELTS کوتاهشده International English Language Testing System است و IDP و British Council آن را در مرکزهای آزمون سراسر دنیا برگزار میکنند. سه بخش Listening، Reading و Writing را پشت سر هم و بدون استراحت میدهی. Speaking یک گفتوگوی رو در رو با ممتحن است که بسته به مرکز آزمون همان روز برگزار میشود یا حداکثر یک هفته قبل یا بعد از آن. زمان کل چهار بخش حدود ۲ ساعت و ۴۵ دقیقه است.
کاغذی یا کامپیوتری؟ طبق اعلام رسمی IELTS در مارس ۲۰۲۶، آزمون کاغذی از نیمه ۲۰۲۶ کنار گذاشته میشود و همه آزمونها روی کامپیوتر برگزار میشوند؛ زمانبندی دقیق در هر کشور فرق دارد. در بعضی کشورها گزینهای به نام Writing on Paper هست: همه آزمون روی کامپیوتر است و فقط Writing را با دست مینویسی. محتوا، نوع سؤالها و نمرهدهی در همه حالتها یکی است و Speaking حتی در آزمون کامپیوتری هم با یک ممتحن واقعی است.
آیلتس آکادمیک یا جنرال: کدام را بدهی؟
قاعده ساده است: نسخه را خودت انتخاب نمیکنی، دانشگاه، سازمان حرفهای یا اداره مهاجرتی که نمره را میخواهد انتخاب میکند. جدول زیر حالتهای معمول را نشان میدهد، اما همیشه صفحه رسمی همان سازمان حرف آخر را میزند.
| هدف تو | نسخه معمول | نکته |
|---|---|---|
| پذیرش دانشگاه (کارشناسی و بالاتر) | Academic | هر دانشگاه فهرست آزمونها و حداقل نمره خودش را دارد |
| ثبتنام حرفهای (مثلاً پزشکی و پرستاری) | معمولاً Academic | نهاد صنفی همان کشور نسخه و نمره هر مهارت را تعیین میکند |
| مهاجرت و اقامت | معمولاً General Training | بعضی برنامهها فقط جنرال را قبول میکنند؛ قانون هر کشور جداست |
| کار، دورههای آموزشی پایینتر از دانشگاه | General Training | متنها به موقعیتهای روزمره و محیط کار نزدیکترند |
اگر هدفت مهاجرت است، سطح و آزمون لازم را برای هر کشور جداگانه در آزمون زبان برای اقامت و شهروندی مرور کردهایم. فرق دو نسخه در عمل این است:
| بخش | آکادمیک | جنرال |
|---|---|---|
| Listening | ۴ بخش، ۴۰ سؤال، حدود ۳۰ دقیقه | دقیقاً همان |
| Reading | ۳ متن بلند از کتاب، مجله، روزنامه و منابع آنلاین برای خواننده غیرمتخصص؛ رویهم ۲٬۱۵۰ تا ۲٬۷۵۰ کلمه | متنهای روزمره (آگهی، اطلاعیه، برنامه زمانی)، متنهای کاری و یک متن بلند؛ رویهم ۲٬۱۵۰ تا ۲٬۳۷۵ کلمه |
| Writing Task 1 | گزارش یک نمودار، جدول، نقشه یا مراحل یک فرایند | نامه شخصی، نیمهرسمی یا رسمی با سه نکته مشخص |
| Writing Task 2 | مقاله درباره یک دیدگاه، استدلال یا مشکل | مقاله با همین ساختار، با لحن نیمهرسمی یا خنثی |
| Speaking | ۳ بخش، ۱۱ تا ۱۴ دقیقه | دقیقاً همان |
بخش Listening آیلتس: ۴ بخش، ۴۰ سؤال، فقط یک بار
فایلها حدود ۳۰ دقیقهاند و هر کدام فقط یک بار پخش میشود. لهجهها بریتانیایی، استرالیایی، نیوزیلندی و آمریکای شمالیاند. هر بخش ۱۰ سؤال دارد و سؤالها معمولاً به ترتیب فایل صوتی جلو میروند.
| بخش | موقعیت | گوینده | مثال |
|---|---|---|---|
| ۱ | زندگی روزمره | گفتوگوی دو نفره | رزرو یا ثبتنام، پر از اسم، عدد، تاریخ و آدرس |
| ۲ | زندگی روزمره | یک گوینده | معرفی امکانات یک محله، اغلب همراه نقشه |
| ۳ | آموزشی | گفتوگوی دو نفر اصلی | دو دانشجو درباره یک پروژه، گاهی با استاد |
| ۴ | آموزشی | یک گوینده | یک درس کوتاه درباره موضوعی علمی |
شش نوع سؤال میبینی: چندگزینهای (گاهی «دو گزینه را انتخاب کن»)، وصل کردن (matching)، برچسبگذاری نقشه یا نمودار، کامل کردن فرم، یادداشت، جدول یا خلاصه، کامل کردن جمله و جواب کوتاه. در آزمون کامپیوتری پیش از هر بخش وقت داری سؤالها را بخوانی، بعد از هر بخش جوابها را مرور کنی و در پایان ۲ دقیقه برای چک کردن داری. در آزمون کاغذی جوابها را روی دفترچه مینوشتی و در پایان ۱۰ دقیقه برای انتقال به پاسخنامه داشتی.
بخش Reading: ۶۰ دقیقه، ۴۰ سؤال، بدون وقت اضافه
Reading سه بخش و ۴۰ سؤال دارد و ۶۰ دقیقه وقت داری. وقت جداگانهای برای انتقال جوابها نیست، پس جواب را همان لحظه ثبت کن.
- آکادمیک: سه متن بلند، دستکم یکی با استدلال منطقی مفصل؛ ممکن است نمودار یا تصویر داشته باشند و برای اصطلاحهای تخصصی واژهنامه کوتاهی بیاید. متنها معمولاً از بخش اول تا سوم سختتر میشوند.
- جنرال: بخش ۱ دو سه متن کوتاه یا چند متن کوتاهتر روزمره (اطلاعیه، آگهی، برنامه زمانی)؛ بخش ۲ دو متن کاری (شرح شغل، قرارداد، مطالب آموزشی کارکنان)؛ بخش ۳ یک متن بلند درباره موضوعی عمومی. سختی هم از بخش اول به سوم بیشتر میشود.
صفحه رسمی آکادمیک ۱۱ نوع سؤال و صفحه جنرال ۸ نوع را نام میبرد: چندگزینهای، TRUE/FALSE/NOT GIVEN، پیدا کردن پاراگراف حاوی یک اطلاعات، انتخاب تیتر پاراگراف، وصل کردن به افراد یا ویژگیها، کامل کردن جمله، خلاصه، یادداشت، جدول یا فلوچارت، برچسب نمودار و جواب کوتاه. YES/NO/NOT GIVEN و وصل کردن پایان جملهها فقط در فهرست آکادمیک آمدهاند. در سؤالهای کاملکردنی، جواب باید عین کلمههای متن باشد، بدون تغییر شکل.
TRUE، FALSE یا NOT GIVEN؟
این سؤال بیشترین نمره را از فارسیزبانها میگیرد. FALSE یعنی متن خلافِ جمله را گفته است؛ NOT GIVEN یعنی متن اصلاً دربارهاش چیزی نگفته است. فرض کن متن میگوید Construction of the bridge began in 1885 و جمله سؤال The bridge was completed in 1890 است: متن فقط شروع ساخت را گفته، پس جواب NOT GIVEN است. اگر متن گفته بود completed in 1902، جواب FALSE بود. دانستههای خودت را کنار بگذار؛ فقط متن ملاک است.
بخش Writing: دو تسک در ۶۰ دقیقه
| Task 1 آکادمیک | Task 1 جنرال | Task 2 (هر دو نسخه) | |
|---|---|---|---|
| چه مینویسی | گزارش نمودار، جدول، نقشه یا فرایند با کلمههای خودت | نامه درباره یک موقعیت، با پوشش هر سه نکته | مقاله در جواب یک دیدگاه، استدلال یا مشکل |
| حداقل کلمه | ۱۵۰ | ۱۵۰ | ۲۵۰ |
| زمان پیشنهادی | ۲۰ دقیقه | ۲۰ دقیقه | ۴۰ دقیقه |
| معیار اول | Task Achievement | Task Achievement | Task Response |
سه معیار دیگر در هر دو تسک یکساناند: Coherence and Cohesion (انسجام و پیوستگی)، Lexical Resource (دامنه واژگان) و Grammatical Range and Accuracy (دامنه و دقت دستوری). هر چهار معیار وزن برابر دارند. Task 2 دو برابر Task 1 در نمره Writing اثر دارد، اما فرمول دقیق ترکیب دو تسک منتشر نشده است.
چند قاعده از توصیفگرهای رسمی (نسخه مه ۲۰۲۳) که باید بدانی:
- جواب ۲۰ کلمه یا کمتر باند ۱ میگیرد و جوابی که ثابت شود کاملاً حفظی است، باند ۰.
- کلمههایی که از صورت سؤال کپی کنی حساب نمیشوند.
- در Task 1 آکادمیک برای باند ۷ یک overview روشن لازم است: جمعبندی روندها یا تفاوتهای اصلی، نه فهرست کردن همه عددها.
- در نامه جنرال هر سه نکته باید پوشش داده شود، هدف نامه روشن باشد و لحن (دوستانه، نیمهرسمی یا رسمی) تا آخر ثابت بماند. نامه را فهرستوار ننویس.
سؤالهای Task 2 معمولاً در چند قالب میآیند: موافقی یا مخالف، هر دو دیدگاه را بررسی کن و نظر بده، مزایا و معایب، مشکلها و راهحلها، و سؤال دوقسمتی.
بخش Speaking: گفتوگوی رو در رو، ۱۱ تا ۱۴ دقیقه
| بخش | زمان | چه اتفاقی میافتد |
|---|---|---|
| ۱: مصاحبه | ۴ تا ۵ دقیقه | سؤالهای آشنا درباره خانه، خانواده، کار، درس و علاقهها |
| ۲: صحبت طولانی | ۳ تا ۴ دقیقه | کارتی با موضوع و نکتهها؛ ۱ دقیقه آمادهسازی با کاغذ و مداد، تا ۲ دقیقه صحبت، بعد یکی دو سؤال کوتاه |
| ۳: بحث | ۴ تا ۵ دقیقه | سؤالهای کلیتر و انتزاعیتر درباره موضوع بخش ۲ |
ممتحن با چهار معیار هموزن نمره میدهد: روانی و انسجام، دامنه واژگان، دامنه و دقت دستوری، و تلفظ. نمره Speaking میانگین این چهار معیار است و گفتوگو ضبط میشود. در بخش ۲ تا وقتی ممتحن متوقفت نکرده حرف بزن؛ او سر ۲ دقیقه خودش قطع میکند.
نمره آیلتس چطور حساب میشود؟
در Listening و Reading هر جواب درست ۱ امتیاز دارد و تعداد جوابهای درستت از ۴۰ با یک جدول به باند تبدیل میشود. سایت رسمی IELTS فقط چند نقطه از این جدول را منتشر میکند و میگوید عددها در هر نسخه آزمون کمی فرق دارند:
| باند | Listening | Reading آکادمیک | Reading جنرال |
|---|---|---|---|
| ۴ | حدود ۱۱ | حدود ۱۰ | ۱۵ |
| ۵ | ۱۶ | ۱۵ | ۲۳ |
| ۶ | ۲۳ | ۲۳ | ۳۰ |
| ۷ | ۳۰ | ۳۰ | ۳۵ |
| ۸ | ۳۵ | ۳۵ | حدود ۳۷ |
عددها حداقل جواب درست از ۴۰ برای هر باندند. خانههای «حدود» از جدولهای کاملتر IDP آمدهاند، بقیه از سایت رسمی IELTS. در Writing و Speaking ممتحن برای هر معیار با توصیفگرهای رسمی باند میدهد.
نمره کل (Overall) چطور گرد میشود؟
نمره کل میانگین چهار مهارت است که به نزدیکترین نیمباند گرد میشود. اگر میانگین به ۰٫۲۵ ختم شود به نیمباند بالاتر میرود و اگر به ۰٫۷۵ ختم شود به باند کامل بالاتر. سایت رسمی سه مثال میزند: میانگین ۶٫۲۵ میشود ۶٫۵، میانگین ۳٫۸۷۵ میشود ۴ و میانگین ۶٫۱۲۵ میشود ۶.
یک مثال کامل: Listening ۶٫۵، Reading ۶٫۵، Writing ۵ و Speaking ۷. جمع ۲۵ است و میانگین ۶٫۲۵، پس نمره کل ۶٫۵ میشود.
نمره آیلتس در CEFR یعنی چه؟
خود IELTS تأکید میکند که باندها یکبهیک با سطحهای CEFR جور نمیشوند. چیزی که رسماً گفته این است: باند ۸٫۵ و بالاتر C2 است و باند ۸ مرزی؛ آستانه C1 جایی بین ۶٫۵ و ۷ است؛ و معلوم نیست باند ۵ را باید B1 حساب کرد یا B2. جدول زیر توصیف رسمی هر باند را با معادل تقریبیای که IDP منتشر کرده کنار هم میگذارد:
| باند | عنوان رسمی | یعنی | CEFR تقریبی |
|---|---|---|---|
| ۹ | Expert user | تسلط کامل، دقیق و روان | C2 |
| ۸ | Very good user | تسلط کامل با خطاهای گاهبهگاه | مرز C1 و C2 |
| ۷ | Good user | با زبان پیچیده و استدلال مفصل کنار میآید | C1 |
| ۶ | Competent user | تسلط مؤثر با چند خطا، بهخصوص در موقعیتهای آشنا | B2 |
| ۵ | Modest user | معنی کلی را در بیشتر موقعیتها میفهمد | مرز B1 و B2 |
| ۴ | Limited user | فقط در موقعیتهای آشنا از پس کار برمیآید | B1 |
اگر میخواهی بدانی هر سطح در زندگی واقعی یعنی چه و رسیدن به آن چقدر طول میکشد، سطحهای زبان A1 تا C2 را بخوان.
چه نمره آیلتسی لازم داری؟
آیلتس قبولی و ردی ندارد؛ هر سازمان حداقل خودش را تعیین میکند. بیشتر وقتها هم نمره کل را میخواهند و هم حداقلی برای هر مهارت، مثلاً «نمره کل ۶٫۵ و هیچ مهارتی زیر ۶». برای همین یک مهارت ضعیف میتواند کل نتیجه را بیفایده کند. بعضی برنامههای مهاجرت هم هر مهارت را جداگانه میسنجند و ضعیفترین مهارت تعیینکننده است.
- اعتبار: نتیجه آیلتس بهطور رسمی تا ۲ سال بعد از تاریخ آزمون معتبر شناخته میشود و تمدید نمیشود. بعضی سازمانها نتیجه قدیمیتر را هم میپذیرند.
- زمان اعلام نتیجه: در آزمون کامپیوتری معمولاً ۱ تا ۲ روز.
- One Skill Retake: در مرکزهایی که ارائه میدهند، میتوانی تا ۶۰ روز بعد از یک آزمون کامپیوتری فقط یکی از چهار مهارت را یک بار دوباره بدهی. همه سازمانها این نتیجه را قبول نمیکنند، پس اول بپرس.
اگر هنوز بین آیلتس و آزمونهای دیگر مردّدی، راهنمای تافل جدید ۲۰۲۶ یک جدول مقایسه تافل و آیلتس دارد.
اشتباههای رایج فارسیزبانها در آیلتس
- املا در Listeningجواب درستی که یک حرفش جا افتاده صفر است، همینطور جمعی که s آخرش را نداری. اسمها حرفبهحرف خوانده میشوند، پس اسم حروف را تمرین کن: فارسیزبانها E و I، و G و J را زیاد قاطی میکنند. fifteen و fifty را هم با دقت گوش بده.
- شکستن قانون تعداد کلمهاگر دو کلمه مجاز است، the old library سه کلمه است و نمره نمیگیرد.
- حرف تعریف و اسمهای غیرقابلشمارشفارسی حرف تعریف ندارد، برای همین a/an/the در نوشتهها جا میافتد یا اضافه میشود. informations، advices و researches هم غلطاند. این خطاهای کوچک رویهم نمره دستور زبان را پایین میآورند.
- ترجمه کلمهبهکلمه از فارسیI am agree به جای I agree، discuss about به جای discuss و explain me به جای explain to me.
- تقسیم غلط وقت Writingخیلیها ۳۰ دقیقه یا بیشتر روی Task 1 میمانند و Task 2، که دو برابر ارزش دارد، نصفه میماند. ساعت را نگاه کن و ۴۰ دقیقه کامل برای Task 2 نگه دار.
- قاطی کردن FALSE و NOT GIVENو جواب دادن با دانستههای خودت به جای متن.
- متن حفظیجملههای کلیشهای از پیش حفظشده چیزی به نمره اضافه نمیکنند و جواب کاملاً حفظی باند ۰ میگیرد.
- عادتهای گفتاری فارسی در Speakingجابهجا گفتن he و she (چون «او» در فارسی جنسیت ندارد)، گذاشتن مصوت پیش از s اول کلمه (estudy به جای study)، یکی گرفتن w و v، جوابهای یکجملهای در بخش ۱ و ساکت شدن در بخش ۲ پیش از ۲ دقیقه.
برنامه آمادگی آیلتس در ۶ قدم
- سطحت را بسنجبا یک آزمون تعیین سطح یا یک آزمون آزمایشی کامل شروع کن تا ببینی از نمره هدف چقدر فاصله داری و کدام مهارت عقب است.
- نسخه و نمره هدف را دقیق کناز صفحه رسمی دانشگاه یا اداره مقصد: کدام نسخه، چه نمره کلی و چه حداقلی برای هر مهارت.
- اول پایه، بعد تکنیکاگر هنوز به حدود B2 نرسیدهای، تکنیک آزمون جای واژگان و گرامر را پر نمیکند. پایه را با یک دوره منظم بساز و تکنیک را کنارش تمرین کن.
- هر بخش را در قالب واقعی تمرین کنListening: هر روز املای اسم، عدد و تاریخ. Reading: هر متن حدود ۲۰ دقیقه با تایمر. Writing: برای Task 1 اول overview بنویس و برای Task 2 پنج دقیقه نقشه بکش. Speaking: صدایت را ضبط کن و دوباره گوش بده.
- برای Writing و Speaking بازخورد بگیرنوشتهات را با توصیفگرهای رسمی و جواب نمونه بسنج و اگر میتوانی چند جلسه هم با یک معلم یا همزبان انگلیسی حرف بزن.
- آزمون کامل با زمان واقعییکی دو هفته پیش از آزمون، یک آزمون کامل بیوقفه بده. نمونه سؤالهای رسمی را هم در سایت IELTS ببین.
آمادگی آیلتس رایگان با Nino
دوره انگلیسی Nino از A1 تا C2 در ۶۰ درس پیش میرود، با توضیح فارسی، واژگان با تلفظ، گرامر با انیمیشن و هشت نوع تمرین. از سطح A2 به بعد هر درس یک بخش «خواندن و نوشتن» به سبک آزمونهای رسمی دارد و درس آخر سطحهای B1 تا C2 به قالب آزمونها، از جمله IELTS، میپردازد. آزمون تعیین سطح معمولاً ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول میکشد و درس شروعت را نشان میدهد.
برای تمرین آزمون، Nino دو آزمون کامل آیلتس آکادمیک و یک آزمون آیلتس جنرال دارد: زمان واقعی، تبدیل نمره با جدولهای رسمی، ارزیابی Writing و Speaking با معیارهای رسمی، توضیح فارسی برای هر سؤال، تمرین تکبخشی و تاریخچه آزمونهایت. فهرست همه آزمونها را در آزمونهای مجازی Nino ببین.
صادقانه: Nino جای گفتوگوی زنده با یک انسان یا تصحیح نوشته توسط معلم را نمیگیرد و مدرک رسمی هم نمیدهد. آزمونها تمرینیاند و Nino وابسته به برگزارکنندگان IELTS نیست. صداهای فایلهای شنیداری از صداهای خود مرورگرت ساخته میشوند. باقی مسیر، از واژه اول تا آزمون آخر: همه رایگان، همیشه رایگان.



