اگر دنبال مدرک زبان برای اقامت یا شهروندی هستی، سطح لازم در شش کشور این راهنما بین A2 و B2 است: ایتالیا برای اقامت دائم A2 و برای شهروندی B1 میخواهد، آلمان برای اقامت دائم و شهروندی B1، فرانسه از ژانویه ۲۰۲۶ برای تابعیت B2، و کانادا سطح را با مقیاس خودش (CLB) میسنجد. پایینتر جدول خلاصه را میبینی و بعد برای هر کشور آزمونهای قبولشده، معافیتهای رسمی و لینک صفحه دولتی را؛ همه بررسیشده در اکتبر ۲۰۲۶.
جدول سطح زبان لازم برای اقامت و شهروندی
این جدول خلاصه است؛ شرط کامل و معافیتها در بخش هر کشور آمده. «اقامت دائم» اینجا یعنی اقامت بلندمدت یا نامحدود هر کشور، که اسمش از جایی به جای دیگر فرق میکند. بررسیشده در اکتبر ۲۰۲۶.
| کشور | هدف | سطح | آزمون یا مدرک قبولشده | منبع رسمی |
|---|---|---|---|---|
| ایتالیا | اقامت بلندمدت (permesso UE) | A2 | آزمون Prefettura یا مدرک A2 از نهاد شناختهشده | interno.gov.it |
| ایتالیا | شهروندی از راه اقامت | B1 | CILS، CELI، PLIDA، CERT.IT یا مدرک تحصیلی ایتالیایی | prefettura.interno.gov.it |
| آلمان | ویزای پیوستن همسر | A1 | Start Deutsch 1 (Goethe یا telc)، ÖSD، TestDaF | bamf.de |
| آلمان | اقامت دائم (Niederlassungserlaubnis) | B1 | مدرک B1، مثلاً از Goethe یا telc، یا گواهی پایان دوره ادغام | bamf.de |
| آلمان | شهروندی | B1 | DTZ با نتیجه B1 یا مدرک B1 دیگر، بهعلاوه Einbürgerungstest | bamf.de |
| فرانسه | نخستین کارت اقامت چندساله | A2 | TCF، TEF، DELF/DALF یا مدرک تحصیلی فرانسوی | service-public.gouv.fr |
| فرانسه | نخستین کارت مقیم (۱۰ ساله) | B1 | همان فهرست بالا | service-public.gouv.fr |
| فرانسه | تابعیت | B2 گفتار و نوشتار | TCF یا TEF کمتر از ۲ ساله، یا مدرک تحصیلی فرانسوی | service-public.gouv.fr |
| هلند | inburgering (قانون ۲۰۲۱) | B1 (در Z-route سطح A1) | Staatsexamen Nt2 | inburgeren.nl |
| هلند | تابعیت | A2 | آزمون inburgering یا Staatsexamen Nt2 | ind.nl |
| اسپانیا | تابعیت از راه اقامت | A2 | DELE A2 یا بالاتر، بهعلاوه CCSE | boe.es |
| کانادا | اقامت دائم (Express Entry) | بسته به برنامه؛ FSW: CLB 7 | IELTS General Training، CELPIP-General، PTE Core، TEF Canada، TCF Canada | canada.ca |
| کانادا | شهروندی (۱۸ تا ۵۴ سال) | CLB 4 در شنیدن و گفتن | همان آزمونها، بهعلاوه DELF/DALF، تحصیل به انگلیسی یا فرانسوی | canada.ca |
A1 تا C2 سطحهای چارچوب مشترک اروپایی (CEFR) هستند: A2 یعنی از پس موقعیتهای ساده روزمره برمیآیی، B1 یعنی درباره موضوعهای آشنا مستقل حرف میزنی و B2 یعنی درباره موضوعهای پیچیدهتر هم روان بحث میکنی. جزئیات هر سطح را در سطحهای زبان A1 تا C2 بخوان.
ایتالیا: A2 برای اقامت دائم، B1 برای شهروندی
A2 برای permesso di soggiorno UE
برای گرفتن permesso di soggiorno UE per soggiornanti di lungo periodo (همان اقامتی که فارسیزبانها معمولاً «اقامت دائم» میگویند) باید ایتالیایی را در سطح A2 ثابت کنی. طبق صفحه وزارت کشور ایتالیا، این شرط برای کسی است که بیش از ۵ سال قانونی در ایتالیا زندگی کرده و این اقامت را درخواست میکند. درخواست آزمون را آنلاین به Prefettura استان محل زندگیات میفرستی و Prefettura ظرف ۶۰ روز وقت آزمون را تعیین میکند. اگر قبول نشوی، میتوانی دوباره ثبتنام کنی، اما دستکم ۹۰ روز بعد از آزمون قبلی.
معافیتهایی که وزارت کشور صریح نوشته است:
- فرزندان زیر ۱۴ سال؛
- کسانی که به خاطر سن، بیماری یا معلولیت در یادگیری زبان محدودیت جدی دارند، با گواهی یک مرکز درمانی دولتی؛
- دارندگان مدرک زبان ایتالیایی دستکم در سطح A2 از یک نهاد شناختهشده؛
- دارندگان مدرک مدرسه ایتالیایی، یا کسانی که در دانشگاه ایتالیا ثبتنام کردهاند؛
- بعضی گروههای شغلی که با مجوز ویژه وارد شدهاند، مثل مدیران و متخصصان بسیار ماهر، استادان دانشگاه، مترجمان و روزنامهنگاران.
قالب آزمون، نمره قبولی و یک برنامه آمادگی چندهفتهای را در راهنمای آزمون A2 اقامت دائم ایتالیا نوشتهایم.
B1 برای شهروندی ایتالیا
برای شهروندی از راه اقامت، Prefettura دستکم سطح B1 را میخواهد. شهروندان غیراروپایی معمولاً پس از ۱۰ سال اقامت قانونی میتوانند درخواست بدهند. زبان را به یکی از این دو راه ثابت میکنی:
- مدرک زبان B1 از نهادهای شناختهشده: CILS (دانشگاه خارجیان سیهنا)، CELI (دانشگاه خارجیان پروجا)، PLIDA (Società Dante Alighieri)، CERT.IT (دانشگاه Roma Tre) یا دانشگاه خارجیان «دانته آلیگیری» در رجو کالابریا؛
- مدرک تحصیلی از یک مدرسه دولتی یا رسمی ایتالیایی، از دوره راهنمایی به بالا. گواهی دورههای آموزش حرفهای منطقهای قبول نیست.
طبق همان صفحه رسمی، سه گروه از این شرط معافاند: دارندگان permesso di soggiorno UE per soggiornanti di lungo periodo، کسانی که «توافقنامه ادغام» (accordo di integrazione) را امضا کردهاند، و کسانی که با گواهی مرکز درمانی دولتی محدودیت جدی در یادگیری دارند.
مقایسه CILS، CELI و PLIDA و اینکه کدام برای تو مناسبتر است را در مدرک B1 زبان ایتالیایی برای شهروندی بخوان.
آلمان: A1 برای پیوستن همسر، B1 برای اقامت دائم و شهروندی
A1 برای ویزای پیوستن همسر
اگر میخواهی به همسرت در آلمان بپیوندی، یا برای ازدواج و زندگی مشترک به آلمان بروی، باید پیش از سفر «دانش ساده آلمانی» یعنی سطح A1 را ثابت کنی. طبق راهنمای BAMF، مدرک را همراه درخواست ویزا به سفارت یا کنسولگری آلمان میدهی. مدرکهایی که BAMF نام برده: Start Deutsch 1 از Goethe-Institut یا telc، مدرک A1 از ÖSD و TestDaF. تصمیم درباره پذیرش مدرک فقط با همان نمایندگی است که ویزا را صادر میکند. اگر در مراجعه حضوری روشن باشد که آلمانیات بیتردید در این سطح است، مدرک جداگانه لازم نیست.
طبق همین راهنما، در این حالتها معمولاً مدرک A1 لازم نیست:
- همسرت کارت آبی اتحادیه اروپا (Blaue Karte EU) یا ICT-Karte دارد؛
- همسرت با اقامت متخصص (آموزش حرفهای یا دانشگاهی)، پژوهشگر یا کار آزاد در آلمان است؛
- خودت مدرک دانشگاهی داری و احتمالاً با زبانهایی که بلدی در آلمان کار پیدا میکنی؛
- قصد اقامت دائم در آلمان نداری؛
- بیماری یا معلولیت مانع میشود، یا یادگیری زبان در کشورت ممکن یا معقول نیست؛
- یکی از شما شهروند اتحادیه اروپاست، یا همسرت شهروند کشورهایی مثل کانادا، آمریکا، بریتانیا، استرالیا، ژاپن یا کره جنوبی است.
بعضی از این موارد شرط اضافه دارند (مثلاً در چند گروه، ازدواج باید پیش از مهاجرت همسر وجود داشته باشد)؛ فهرست کامل را در راهنمای BAMF ببین و با سفارت چک کن.
B1 برای اقامت دائم (Niederlassungserlaubnis)
طبق BAMF، برای اقامت دائم عمومی آلمان (Niederlassungserlaubnis) و اقامت دائم اتحادیه اروپا (Erlaubnis zum Daueraufenthalt-EU) باید آلمانی را در سطح B1 بلد باشی، دستکم ۵ سال اجازه اقامت داشته باشی و با نظام حقوقی و اجتماعی آلمان آشنا باشی. برای بعضی گروهها، مثل دارندگان Blue Card و پناهندگان، قاعدههای جداگانهای هست که باید از اداره اتباع (Ausländerbehörde) شهرت بپرسی.
هر اداره فهرست مدرکهای قبولشده خودش را دارد. بهعنوان نمونه، اداره مهاجرت برلین برای اجازه اقامت، مدرک telc یا Goethe-Institut در سطحی که آن اقامت میخواهد و گواهی پایان دوره ادغام (Zertifikat Integrationskurs) را میپذیرد.
B1 برای شهروندی (Einbürgerung)
برای شهروندی آلمان هم سطح B1 لازم است. BAMF میگوید اگر دوره ادغام (Integrationskurs) را گذراندهای، نتیجه B1 در DTZ (Deutsch-Test für Zuwanderer) کافی است؛ صفحه رسمی شهر برلین هم «مدرک آلمانی دستکم B1» یا مدرک معادل را میپذیرد. جدا از زبان، آزمون شهروندی (Einbürgerungstest) را میدهی: ۳۳ سؤال که با ۱۷ جواب درست قبول میشوی. شرط اقامت در صفحه BAMF پنج سال اقامت عادی و قانونی است.
BAMF دو معافیت را صریح نوشته است: اگر مدرک مدرسه آلمانی داری، آزمون شهروندی لازم نیست؛ و اگر به خاطر بیماری جسمی، ذهنی یا روانی، معلولیت یا سن نتوانی این شرطها را برآوری، معاف میشوی. قالب Goethe، DTZ و telc را در آزمونهای زبان آلمانی مقایسه کردهایم.
فرانسه: سطحهای تازه قانون ۲۰۲۴ از ژانویه ۲۰۲۶
قانون مهاجرت ژانویه ۲۰۲۴ فرانسه و مصوبههای اجراییاش سطح زبان را بالا بردند. طبق service-public.gouv.fr، از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ این سطحها لازم است؛ برای کارتها فقط در نخستین درخواست و برای شهروندان غیراروپایی زیر ۶۵ سال (بررسیشده در اکتبر ۲۰۲۶):
- نخستین کارت اقامت چندساله (carte de séjour pluriannuelle): A2؛
- نخستین کارت مقیم (carte de résident، کارت ۱۰ ساله): B1؛
- تابعیت (naturalisation): B2 در گفتار و نوشتار، برای درخواستهایی که از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ ثبت شدهاند. پیش از آن B1 کافی بود.
چه مدرکی برای کارت اقامت قبول است؟
از میان آزمونها، وزارت کشور فرانسه فقط TCF (از France Éducation International) و TEF (از اتاق بازرگانی پاریس) را به رسمیت میشناسد. همه بخشها باید حضوری، در یک روز و یک جلسه برگزار شوند و گواهی آزمون دو سال اعتبار دارد. نسخهای از این آزمونها که برای اقامت و تابعیت ساخته شده TCF IRN و TEF IRN نام دارد. به جای آزمون میتوانی دیپلم زبان (DELF، DALF، DELF Pro، DCL، DFP یا DUEF در سطح لازم) یا یک مدرک تحصیلی فرانسوی (مثل brevet، CAP یا BEP) ارائه کنی. مدرکهای خارجی، حتی از کشورهای فرانسویزبان، پذیرفته نمیشوند.
همه کارتها مشمول نیستند: تمدید کارت، بعضی نوعهای اقامت (مثلاً حمایت تکمیلی و بیتابعیتها برای کارت چندساله) و افراد بالای ۶۵ سال بیرون از این شرطاند، و اگر بیماری یا معلولیت آزمون را غیرممکن کند، با گواهی پزشک میتوانی معافیت بگیری. از همین تاریخ برای نخستین کارت چندساله، کارت مقیم و تابعیت یک آزمون مدنی (examen civique) هم لازم است: ۴۰ سؤال چندگزینهای به فرانسه، حداکثر ۴۵ دقیقه، قبولی با ۳۲ جواب درست.
تابعیت فرانسه: B2
برای تابعیت، سطح B2 را با یک مدرک تحصیلی فرانسوی (مثل brevet یا مدرکهای سطح ۳ به بالا) یا گواهی TCF یا TEF که کمتر از دو سال از صدورش گذشته ثابت میکنی. صفحه رسمی از DELF و DALF نام نمیبرد و فقط میگوید هر مدرکی که سطح B2 را نشان بدهد؛ اگر میخواهی با DELF B2 اقدام کنی، پیش از آن فهرست رسمی مدرکها را بررسی کن. برای تابعیت از راه ازدواج هم همین B2 لازم است. معافیتها: بیماری یا معلولیتی که سنجش را غیرممکن کند، و پناهنده یا بیتابعیتی که بالای ۷۰ سال دارد و دستکم ۱۵ سال با اقامت قانونی در فرانسه زندگی کرده (هر سه شرط با هم).
هلند: inburgering با سطح B1 و Staatsexamen NT2
در هلند مسیر زبان از «ادغام» (inburgering) میگذرد. کسی که از ۱ ژانویه ۲۰۲۲ مشمول ادغام شده، تابع قانون ۲۰۲۱ است: نامهای از DUO میگیرد، شهرداری با او یک برنامه شخصی (PIP) مینویسد و ۳ سال وقت دارد. طبق inburgeren.nl (بررسیشده در اکتبر ۲۰۲۶) سه مسیر هست:
- B1-route: آزمونهای زبان در سطح B1، یعنی Staatsexamen Nt2، بهعلاوه آزمونهای دانش. اگر دستکم ۶۰۰ ساعت کلاس رفتهای و B1 نشد، میتوانی با شهرداری درباره پایین آوردن سطح به A2 حرف بزنی.
- Onderwijsroute: بیشتر برای جوانهایی که میخواهند تحصیل کنند؛ آزمون زبان در سطح B1 یا B2.
- Z-route: برای کسانی که دو مسیر دیگر برایشان خیلی سخت است؛ یادگیری تا سطح A1 و یک گواهی پایانی.
کسانی که پیش از ۲۰۲۲ مشمول شدهاند تابع قانون ۲۰۱۳ هستند و آزمون زبان را در سطح A2 یا بالاتر میدهند. خود Staatsexamen Nt2 دو برنامه دارد: Programma I در سطح B1 (برای کار یا تحصیل در سطح mbo) و Programma II در سطح B2 (برای دانشگاه و کارهای تخصصی).
اقامت دائم و تابعیت هلند
برای اقامت قویتر، مثل اقامت نامحدود، طبق inburgeren.nl اول باید دیپلم inburgering را بگیری (گواهی Z-route هم برای این درخواست پذیرفته میشود). برای تابعیت، IND قبولی در آزمون inburgering در سطح A2 یا مدرک Staatsexamen Nt2 (Programma I یا II) را میخواهد؛ گواهی Z-route بهتنهایی برای تابعیت کافی نیست. یک سند IND در فوریه ۲۰۲۶ از پیشنویسی برای بالا بردن این سطح از A2 به B1 خبر میدهد، اما در زمان بررسی ما صفحه IND هنوز A2 را میگفت؛ پس اگر برای تابعیت برنامهریزی میکنی، منطقی است هدفت را B1 بگذاری.
اسپانیا: DELE A2 و CCSE برای تابعیت
برای تابعیت اسپانیا از راه اقامت، آییننامه رسمی (Real Decreto 1004/2015، ماده ۶) دو آزمون از Instituto Cervantes میخواهد (بررسیشده در اکتبر ۲۰۲۶):
- DELE A2 یا بالاترآزمون زبان اسپانیایی در سطح دستکم A2.
- CCSEآزمون دانش قانون اساسی و فرهنگ اسپانیا؛ حدود ۶۰ درصد سؤالها درباره قانون اساسی و تقسیمات اداری و ۴۰ درصد درباره فرهنگ، تاریخ و جامعه است. CCSE آزمون دانش است، نه آزمون زبان.
از DELE معافاند: کسانی که از قبل مدرک DELE A2 یا بالاتر دارند و شهروندان کشورهای اسپانیاییزبانی که در آییننامه نام برده شدهاند (مثل مکزیک، کلمبیا یا آرژانتین). شهروندان ایران، افغانستان و تاجیکستان در این فهرست نیستند، پس هر دو آزمون را میدهند. برای کودکان زیر سن قانونی و کسانی که اهلیت حقوقیشان با حکم دادگاه محدود شده، به جای آزمون، گواهی مدرسه یا مرکز آموزشی ارائه میشود. این بررسی فقط شرط تابعیت را پوشش میدهد؛ برای کارت اقامت اسپانیا شرط را از اداره مهاجرت بپرس.
کانادا: CLB و آزمونهای IELTS General، CELPIP، PTE Core، TEF و TCF Canada
کانادا سطح زبان را با مقیاس خودش میسنجد: CLB برای انگلیسی و NCLC برای فرانسوی. نمره هر آزمون به سطح CLB تبدیل میشود.
اقامت دائم: Express Entry
طبق canada.ca، برای Express Entry فقط این آزمونها قبول است: برای انگلیسی IELTS General Training، CELPIP-General و PTE Core؛ برای فرانسوی TEF Canada و TCF Canada. نتیجه باید هم هنگام ساختن پروفایل و هم هنگام ارسال درخواست اقامت کمتر از دو سال عمر داشته باشد و IELTS One Skill Retake پذیرفته نمیشود. حداقل سطح در سه برنامه فدرال (بررسیشده در اکتبر ۲۰۲۶):
| برنامه | حداقل سطح |
|---|---|
| Federal Skilled Worker (FSW) | CLB 7 در هر چهار مهارت، در زبان رسمی اول |
| Canadian Experience Class (CEC) | CLB 7 برای شغلهای TEER 0 و 1؛ CLB 5 برای TEER 2 و 3 |
| Federal Skilled Trades (FST) | CLB 5 در گفتن و شنیدن؛ CLB 4 در خواندن و نوشتن |
اینها حداقل ورود به برنامهاند، نه نمرهای که دعوتنامه را تضمین کند؛ نمره زبان بالاتر امتیاز بیشتری در Express Entry میآورد. برنامههای استانی و کبک شرطهای خودشان را دارند و باید جداگانه بررسی شوند. اگر بین IELTS آکادمیک و جنرال مردد هستی، راهنمای آیلتس را ببین.
شهروندی کانادا: CLB 4
متقاضیان ۱۸ تا ۵۴ ساله باید نشان بدهند که در شنیدن و گفتن دستکم CLB 4 دارند؛ خواندن و نوشتن سنجیده نمیشود. مدرکهای قبولشده طبق canada.ca:
- CELPIP-General: دستکم ۴ در شنیدن و گفتن؛
- IELTS General Training: دستکم ۴٫۵ در شنیدن و ۴ در گفتن؛
- PTE Core: دستکم ۲۸ در شنیدن و ۴۲ در گفتن؛
- TEF Canada، TEF IRN، TCF Canada و نسخههای کبکی آنها: دستکم B1 در شنیدن و گفتن؛ DELF در سطح B1 یا بالاتر و هر نتیجه DALF؛
- تحصیل در دبیرستان یا دانشگاه به انگلیسی یا فرانسوی، یا دورههای دولتی LINC/CLIC با نتیجه CLB 4.
از کجا شروع کنم؟ مسیر آمادگی برای آزمون زبان مهاجرت
- شرط دقیق پروندهات را پیدا کنسطح، آزمونهای قبولشده و اعتبار مدرک را از صفحه رسمی یادداشت کن؛ اگر پروندهات استثنا دارد، از اداره مربوط یا مشاور بپرس.
- سطحت را بسنج و درس بخوانبا آزمون تعیین سطح فاصلهات تا هدف را ببین و واژگان، گرامر، شنیدن، خواندن و نوشتن را تا همان سطح بالا ببر.
- با آزمون مجازی تمرین کن و ثبتنام کنیک آزمون کامل با زمان واقعی بده، بخش ضعیف را تمرین کن، و تاریخ و هزینه آزمون واقعی را در سایت رسمی مرکز ببین.
Nino برای کدام آزمون کمک میکند؟
Nino برای هر شش زبانی که در این کشورها لازم است دوره کامل با توضیح فارسی دارد: ایتالیایی، فرانسوی، آلمانی، اسپانیایی و هلندی از A1 تا B2 (هر کدام ۴۰ درس) و انگلیسی از A1 تا C2 (۶۰ درس). از سطح A2 به بعد هر درس یک بخش «خواندن و نوشتن» به سبک آزمونهای رسمی دارد. برای چند آزمون مهاجرتی هم آزمون مجازی کامل داریم:
| هدف تو | دوره Nino | آزمون مجازی Nino |
|---|---|---|
| A2 اقامت ایتالیا | ایتالیایی A1 و A2 | Prefettura A2 (۳ نمونه)، CILS A2 Integrazione، PLIDA A2 inItalia |
| B1 شهروندی ایتالیا | ایتالیایی تا B1 | CILS B1 Cittadinanza (۲ نمونه)، CILS UNO-B1، CELI 2 i، PLIDA B1 |
| A1 ویزای همسر آلمان | آلمانی A1 | Goethe A1 (۲ نمونه) |
| B1 اقامت دائم و شهروندی آلمان | آلمانی تا B1، همراستا با DTZ و Leben in Deutschland | DTZ، Goethe B1 (۲ نمونه)، telc Deutsch B1 |
| Express Entry یا شهروندی کانادا (انگلیسی) | انگلیسی A1 تا C2 | IELTS General Training |
| فرانسه یا کانادا (فرانسوی) | فرانسوی A1 تا B2، همراستا با DELF، TCF و TEF | ندارد |
| هلند | هلندی A1 تا B2، همراستا با Staatsexamen NT2 | ندارد |
| تابعیت اسپانیا | اسپانیایی A1 تا B2، همراستا با DELE | ندارد |
آزمونهای مجازی زمانبندی واقعی دارند، با جدول تبدیل رسمی نمره میدهند و برای هر سؤال توضیح فارسی دارند.
صادقانه: Nino مدرک رسمی نمیدهد، به هیچ نهاد آزمونگیری وابسته نیست و قبولی را تضمین نمیکند. گفتوگوی زنده با یک انسان هم ندارد؛ برای بخش گفتاری، مخصوصاً در B1 و B2، چند جلسه تمرین با یک همزبان یا معلم کمک بزرگی است.



